تاریخی

در این بخش، خلم در مسیر تاریخ پر فراز و نشیب میهن گرامی مان، به بررسی گرفته میشود

معلومـات اساسی و درخور تعمق در مورد نهر برزوی دهقان

نهر یکه احیای آن سراب تشنه گی ده ها هزار هکتار زمین لامزوع ولسوالی های تاشقرغان ،نهرشاهی ، بلخ و الی اندخوی را به واقعیت مبدل ساخته و به رونق و گسترده گی زراعت و دام پروری این مناطق می انجامد و صد ها تن از اهالی که در ماورای جریان این نهر قرار خواهند […]

زندگی نامه ابونصر فارابی یکی از فیلسوفان تورک

ابو نصر فارابی در سال ۲۵۰ در وسیج نزدیک فاراب ترکستان به دنیا آمده و پدرش نیز از نیروهای لشکری به شمار میامده وی در جوانی ذوق تحقیق و فراگیری فلسفه داشته و در طلب استاد و راهنما از این دارالعلم به آن دارالعم رهسپار بوده و کاری حز مطالعه و مقصدی جز علم نداشته […]

چگونه ترک ها در آسیا صغیر جاگزین شدند؟

آلپ ارسلان با اردوی محدود، چگونه اردوی بزرگ اروپا را با رهبری امپراتوری بیزانس «روم» بود، در نبرد ملازگرد مغلوب ساخت و تاریخ جهان را تغییر داد؟ سَلجوقیان یا آل‌سلجوق از جمع شانزده دولت بزرگ ترک در تاریخ است، در سده ‌های ۱۱ تا ۱۴ میلادی از آسیا میانه تا شرق میانه حاکمیت داشتند، این […]

شرح احوال امیر علی شیر نوایی

امير‌علي‌شير نوايي (17 رمضان 844 ه.ق. /9 فوريه 1441ميلادي-12 جمادي الثاني ۹۰۶ ه.ق./1501 ميلادي در هرات)، وزير و مشاور و مهر دار سلطان حسين بايقرا ، شاعر ذواللسانين، منتقد اجتماعي، مترجم، تذكره نويس، عارف، ،سياستمدار و باني مراكز خيريّه فراوان در خراسان و ماورا ءالنهر و … بود. نام او علي شير و نام پدرش […]

موقیعت جغرافیایی و اوضاع توپوگرافی خُلم

خُلم شهر باستانیست از توابع بلخ بامی که چند هزار سال قدامت تاریخی دارد در تشکیلات دولت کنونی ولسوالی درجه اول مربوط ولایت بلخ میباشد . این شهر در طول دوران حیات تاریخی خود بنابر ملحوظات دولت های وقت از لحاظ تشکیلات اداری گاهی به ولایت سمنگان و گاهی هم به ولایت بلخ ارتباط داده شده است چنانچه در سال( 1343 ) خورشیدی در اثر تحولات اداری به ولایت جدیدالتشکیل سمنگان و بعد از تأسیس دولت اسلامی بنابر صوابدید آن دولت در سال( 1372 ) خورشیدی مجددا در تشکیل اداری ولایت بلخ شامل ، و از واحدهای اداری آن ولایت میباشد . اراضی خُلم از سطح بحر(454) متر ارتفاع دارد و و به طول البلد شرقی 67 درجه و 40 دقیقه 22 ثانیه 76 درجه 42 دقیقه و 42 ثانیه و عرض البلد شمالی 36 درجه 40 دقیقه و 42 ثانیه 36 درجه 43 دقیقه 48 ثانیه واقع شده است .

پيشينه تاريخي خُلم

با جستار مختصر در قبال پيشينه تاريخي سرزمين باستاني خُلم در لابلاي برگ هاي متون كلاسيك تاريخ چنين استنباط مي شود كه مطالب گوناگون و مفاهيم بوقلمون پيرامون تاريخ منطقه طور پراگنده و مختصر ضمن كتب تاريخ بلخ بامي يه نگارش گرفته شده است. كه توحيد و انسجام اين مفاهيم و تدوين آن به عنوان متن مستقل ايجاب مي كند تا آثار متنوع و متعددي در خلال فرصت هاي كافي به كاوش گرفته آيد كه با تأسف درنك برآن همه موارد بنابر محدوديت متون و مواخذ و عدم امكانات و سيع و دسترسي به آن از حوصله اين پرداخت بيرون است به همين علت نتوانستم پيشينه تاريخي خُلم را طوريكه آرزوست به نگارش بگيرم با عرض ا دب و پوزش از خوانندگان محترم از متون دست داشته ما حصل مجاهدت و گرد آورده هاي معلوماتي خويش را با رعايت اختصار ذيلا پيشكش مينمايم.

کهنه بازار تاشقرغان (خُلم)

آثار چندین جای تاریخی، چند مسجد به سبک معماری سابق، ویرانه‌های از خانه‌ها‌، مسجد‌، در یک گوشه ویرانه‌ی یکی از مکان‌های تاریخی تاشقرغان که به نام بازار سرپوشیده شهرت دارد و حال تنها تهداب آن با چند سنگ باقی وجود دارد. این مکان حکایت از بازار کهنه‌ی تاشقرغان می‌کند، بازاری که در زمانش همه را […]

تاشقرغان (خُلم) در لابلای فرهنگ ها

لغت نامه دهخدا واژه خُلم چنین می نویسد ” خُلم بضم اول و دوم قصبه ایست از توابع بلخ در سرحد بدخشان که به ده فرعون اشتهار دارد ( ناظم الاطبأ) اما یاقوت حموی گوید ” شهریست در نواحی بلخ در بیست فرسخی این شهر کوچکی بادیه ها و بساتین یافت میشود و همیشه در […]

معلومات در باره گذر ها و قریه جات ولسوالی تاشقرغان (خُلم )

ولسوالی تاشقرغان دارای 4 ناحیه که شامل 95 گذر و 29 قریه میباشد که قراز ذیل میباشد: ناحیه اول: 1- گذر شورابی            2- گذر خطیب              3- گذر آبدار 4- گذر سرت علیا     5- گذر حاجی ناصر خان      6- گذر ایشان داکی 7 – گذر حاجی کریم […]

آثار و آبدات تاریخی ولسوالی تاشقرغان

   خُلم شهر قدیمه و باستانی است که عمرانات و آبادی های فراوانی در مرکز و محلات آن اعمار و از شهر های متمدن دنیای قدیم پنداشته میشود اکثرا آبادی ها عمرانات اطراف و نواحی آن مطابق سیاست نظامی دولت های باختر در مقاطع گوناگون زمانه ها احداث و آباد گردیده و هر کدام بانام […]

زمامداران تاشقرغان در سده نزدهم

در آواخر سده هجده ریس قبیله اوزبیکهای مویتن (شاخه قبیله قته غن) میر قلیچ علی بیگ بن میر مضراب بیگ، در دوران شاه زمان به اوج قدرت رسید. مناسبات خوب میر قلیچ علی بیگ با تیمور شاه در زمان رویارویی او با پادشاه بخارا و مصالحه بین آنها ایجاد گردید. خدمات میر قلیچ علی بیگ […]

فلسفه نام گذاری خلم – تاشقرغان

پوهاند دوکتور محمد حسین یمین در کتاب قیمت دار خویش ( افغانستان تاریخی فلسفه نام گذاری شهرها، شهرک ها، کوه ها و دریاها) در مورد فلسفه نام گذاری خلم چنین می نویسد ” یکی از وجه تسمیه شهرک خلم بنام بانی و موسس این شهر ارتباط میگیرد که گویند زنی بدین نام ملکه شهر بوده […]